ब्याजदर वृद्धिको आशंकाबीच अमेरिकी सेयर बजारमा गिरावट

एजेन्सी । अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले इरानले होर्मुज जलडमरूमध्य पुनः खोल्न दिएको सातदिने प्रस्ताव अस्वीकार गरेपछि सोमबार अमेरिकी सेयर बजारमा दबाब देखिएको छ । इरान–अमेरिका तनावका कारण तेलको आपूर्ति प्रभावित हुन सक्ने चिन्ताले कच्चा तेलको मूल्य बढेको छ भने अमेरिकी सरकारी ऋणपत्रको ब्याजदर पनि उकालो लागेको छ ।

अमेरिकी १० वर्षे सरकारी ऋणपत्रको ब्याजदर सात आधारबिन्दुले बढेर ५ दशमलव २५ प्रतिशत पुगेको छ। यो सन् २०२६ कै उच्च स्तर हो भने सन् २००७ को मध्ययताकै सबैभन्दा उच्च स्तरसमेत हो । त्यस्तै, ३० वर्षे सरकारी ऋणपत्रको ब्याजदर ५ दशमलव ६ प्रतिशतको नजिक पुगेको छ। दुई वर्षे ऋणपत्रको ब्याजदर पनि पाँच आधारबिन्दुभन्दा बढी बढेर ४ दशमलव ९१६ प्रतिशत पुगेको छ ।

होर्मुज जलडमरूमध्य पुनः खोल्न दिएको सातदिने प्रस्ताव अस्वीकार गरेपछि सोमबार अमेरिकी सेयर बजारमा दबाब देखिएको छ । इरान–अमेरिका तनावका कारण तेलको आपूर्ति प्रभावित हुन सक्ने चिन्ताले कच्चा तेलको मूल्य बढेको छ भने अमेरिकी सरकारी ऋणपत्रको ब्याजदर पनि उकालो लागेको छ ।

अमेरिकी १० वर्षे सरकारी ऋणपत्रको ब्याजदर सात आधारबिन्दुले बढेर ५ दशमलव २५ प्रतिशत पुगेको छ । यो सन् २०२६ कै उच्च स्तर हो भने सन् २००७ को मध्ययताकै सबैभन्दा उच्च स्तरसमेत हो । त्यस्तै, ३० वर्षे सरकारी ऋणपत्रको ब्याजदर ५ दशमलव ६ प्रतिशतको नजिक पुगेको छ । दुई वर्षे ऋणपत्रको ब्याजदर पनि पाँच आधारबिन्दुभन्दा बढी बढेर ४ दशमलव ९१६ प्रतिशत पुगेको छ ।

होर्मुज जलडमरूमध्य पुनः खोल्ने इरानको प्रस्ताव अमेरिकी पक्षबाट अस्वीकार भएपछि सुरुआती कारोबारमा कच्चा तेलको मूल्य तीव्र रूपमा बढेको थियो। पछि केही घटे पनि तेलको मूल्य उच्च नै रह्यो । पश्चिमी टेक्ससको मध्यवर्ती कच्चा तेल करिब ९२ दशमलव ६ अमेरिकी डलर प्रतिब्यारेलमा कारोबार भयो । त्यस्तै, उत्तरी सागरबाट उत्पादित ब्रेन्ट कच्चा तेलको मूल्य शून्य दशमलव ९२ प्रतिशतले बढेर १०५ अमेरिकी डलरभन्दा माथि पुगेको छ ।

तेलको मूल्यमा भएको वृद्धिले अमेरिकामा मुद्रास्फीति थप बढ्न सक्ने चिन्ता पनि बढाएको छ। मुद्रास्फीति नियन्त्रण गर्न अमेरिकी केन्द्रीय बैंकले ब्याजदर थप बढाउन सक्ने सम्भावनाले लगानीकर्ताको चिन्ता बढेको छ । अक्टोबर २८ मा हुने बैठकमा ब्याजदर थप शून्य दशमलव २५ प्रतिशत बिन्दुले बढ्ने सम्भावना करिब ७० प्रतिशत रहेको बजार अनुमान छ ।

कम्पनीगत अवस्था

कम्पनीगत रूपमा केही ठूला कम्पनीका सेयरमा उल्लेखनीय उतारचढाव देखिएको छ । एनभिडियाको सेयर मूल्य १ दशमलव ६८ प्रतिशतले बढेको छ। कम्पनीको सञ्चालक समितिले थप १५० अर्ब अमेरिकी डलर बराबरको आफ्नै सेयर पुनर्खरिद गर्ने कार्यक्रम स्वीकृत गरेको छ । यससँगै कम्पनीसँग बाँकी रहेको सेयर पुनर्खरिद अधिकार २३५ अर्ब अमेरिकी डलर पुगेको छ ।

यसैबीच, बोइङको सेयर मूल्य करिब ७ प्रतिशतले घटेको छ । कम्पनीले ७३७ म्याक्स विमानको अवतरण प्रक्रियालाई असर गर्ने सफ्टवेयरसम्बन्धी समस्याबारे जानकारी दिएपछि लगानीकर्तामा चिन्ता बढेको हो ।

मेटा प्लेटफम्र्सको सेयर मूल्य पनि करिब ४ दशमलव ८ प्रतिशतले घटेको छ । कम्पनीले आफ्नो नयाँ उद्यम कृत्रिम बुद्धिमत्ता अभियानको नेतृत्व गर्न मङ्गोडिबीका प्रमुख कार्यकारी अधिकृतलाई नियुक्त गर्ने घोषणा गरेपछि मङ्गोडिबीको सेयर मूल्यमा तीव्र गिरावट आएको छ ।

त्यस्तै, टेस्लाको सेयर मूल्य करिब ४ प्रतिशतले घटेको छ । कम्पनीले रोडस्टरको नयाँ संस्करण सार्वजनिक गर्ने कार्यक्रम स्थगित गरेपछि सेयरमा दबाब परेको हो । स्पेसएक्सको सेयर मूल्य पनि २ प्रतिशतभन्दा बढी घटेको छ। यद्यपि, कम्पनीको स्टारसिप रकेटले १४औँ परीक्षण उडानका क्रममा पहिलोपटक कक्षमा पुग्न सफलता हासिल गरेको छ ।

आगामी आर्थिक तथ्याङ्कमा लगानीकर्ताको ध्यान

यसै साता सार्वजनिक हुने महत्वपूर्ण अमेरिकी आर्थिक तथ्याङ्कतर्फ लगानीकर्ताको ध्यान केन्द्रित भएको छ । बुधबार अगस्ट महिनाको व्यक्तिगत उपभोग खर्चसम्बन्धी मूल्य सूचकाङ्क सार्वजनिक हुनेछ । यो अमेरिकामा मुद्रास्फीतिको अवस्था मापन गर्न महत्वपूर्ण सूचक मानिन्छ ।

त्यसपछि शुक्रबार सेप्टेम्बर महिनाको रोजगारीसम्बन्धी प्रतिवेदन सार्वजनिक हुनेछ । मुद्रास्फीति, रोजगारी र तेलको मूल्यमा देखिएको परिवर्तनले अमेरिकी केन्द्रीय बैंकको आगामी ब्याजदरसम्बन्धी निर्णयमा प्रभाव पार्न सक्ने भएकाले लगानीकर्ताले यी तथ्याङ्कलाई नजिकबाट नियालिरहेका छन् ।