बिना इजाजत लघु बीमा कार्यक्रम: कृषि विकास बैंक र साना किसान लघुवित्तमार्फत करिब १३ करोड गैरकानुनी निकासा

काठमाडौं । बीमा व्यवसाय सञ्चालन गर्ने आधिकारिक इजाजत नै नभएका दुई संस्थालाई लघु बीमा कार्यक्रमका नाममा करिब १२ करोड ९२ लाख २६ हजार रुपैयाँ निकासा गरिएको खुलासा भएको छ । महालेखा परीक्षकको ६३औँ वार्षिक प्रतिवेदनअनुसार कृषि विकास बैंक र साना किसान लघुवित्त वित्तीय संस्था-दुवै बीमा व्यवसाय गर्न अधिकृत वा बिमा अभिकर्ताका रूपमा समेत दर्ता नभए पनि उनीहरू मार्फत ठूलो रकम भुक्तानी गरिएको देखिएको हो । प्रतिवेदनले कृषि विकास बैंकलाई ४ करोड १६ लाख ६६ हजार रुपैयाँ र साना किसान लघुवित्तलाई ८ करोड ७५ लाख ६० हजार रुपैयाँ गरी कुल १२ करोड ९२ लाख २६ हजार रुपैयाँ निकासा दिइएको उल्लेख गरेको छ ।

कानुनअनुसार बीमा ऐन, २०७९ तथा लघु बीमा निर्देशिका, २०७६ अनुसार बिमा कारोबार केवल इजाजतप्राप्त निर्जीवन बीमा कम्पनी वा तोकिएका दर्ता प्राप्त निकायमार्फत मात्र गर्न पाइन्छ । तर, सम्बन्धित कार्यक्रम यस प्रक्रियाविपरीत सञ्चालन गरिएको महालेखाको ठहर छ ।

महालेखाले आर्थिक कार्यविधि तथा वित्तीय उत्तरदायित्व नियमावलीअनुसार अनुदानको प्रगति विवरण, लेखापरीक्षण र प्रभावकारी अनुगमन समेत नभएको औँल्याएको छ । साथै, लाभान्वित किसान तथा पशु-बालीको विस्तृत विवरणसमेत मन्त्रालयले उपलब्ध नगराएको प्रतिवेदनमा उल्लेख छ ।

महालेखाले यस्तो कार्यक्रमलाई कानुनी दायरामा ल्याई पुनर्संरचना गर्न र खर्चको पारदर्शिता तथा प्रिमियम उपयोगको सुनिश्चितता गर्न सरकारलाई सुझाव दिएको छ ।