तीन पूर्वप्रधानमन्त्रीहरूको सम्पत्ति छानबिन प्रक्रिया सुरु: सीआईबी र सम्पत्ति शुद्धीकरण विभाग सक्रिय

काठमाडौं । नेपालका तीन प्रभावशाली पूर्वप्रधानमन्त्रीहरू— नेपाली कांग्रेसका सभापति शेरबहादुर देउवा, नेकपा (एमाले) का अध्यक्ष केपी शर्मा ओली र नेकपा (माओवादी केन्द्र) का अध्यक्ष पुष्पकमल दाहाल 'प्रचण्ड' विरुद्ध सम्पत्ति छानबिनको प्रक्रिया औपचारिक रूपमा अगाडि बढेको छ। सम्पत्ति शुद्धीकरण अनुसन्धान विभागले यस सम्बन्धमा आवश्यक अनुसन्धान र कारबाहीका लागि नेपाल प्रहरीको केन्द्रीय अनुसन्धान ब्युरो (सीआईबी) लाई पत्राचार गरेसँगै यो प्रक्रियाले तीव्रता पाएको हो।

यसपटकको छानबिन २०८२ सालको भदौमा भएको 'जेन-जी' जनआन्दोलनका क्रममा विकसित घटनाक्रमहरूसँग प्रत्यक्ष जोडिएको छ। आन्दोलनका बेला शीर्ष नेताहरूको निवासमा भएको तोडफोड र आगजनीपछि सामाजिक सञ्जालमा सार्वजनिक भएका भिडियो तथा तस्बिरहरूमा अस्वाभाविक रूपमा ठूलो परिमाणमा नगद र बहुमूल्य वस्तुहरू देखिएका थिए। विशेषगरी पूर्वप्रधानमन्त्री देउवा र पूर्वमन्त्री दीपक खड्काको निजी निवासबाट बरामद गरिएका भनिएका नोटका टुक्रा र खरानीको फरेन्सिक परीक्षणका लागि विभागले सीआईबीलाई जिम्मा दिएको छ।

अनुसन्धानको दायरा केवल यी तीन नेताहरूमा मात्र सीमित छैन। विभागले उनीहरूका परिवारका सदस्यहरू, निकटस्थ आफन्तहरू र तीन पुस्तासम्मको सम्पत्ति विवरण संकलन गर्न राष्ट्र बैंक, मालपोत कार्यालय र कम्पनी रजिस्ट्रारको कार्यालय जस्ता निकायहरूलाई पत्राचार गरिसकेको छ। पदको दुरुपयोग गरी आर्जन गरिएको हुन सक्ने अवैध धन र त्यसको शुद्धीकरणबारे सूक्ष्म अध्ययन भइरहेको बुझिएको छ।

बालेन शाहको नेतृत्वमा नयाँ सरकार गठन भएपछि सुशासन र भ्रष्टाचार नियन्त्रणलाई प्राथमिकतामा राखिएकाले पनि यो छानबिन प्रक्रियाले विशेष महत्व पाएको छ। पूर्वप्रधानमन्त्री तहका नेताहरूमाथि नै यसरी औपचारिक रूपमा सम्पत्ति शुद्धीकरणको मुद्दामा अनुसन्धान सुरु हुनुलाई नेपालको राजनीतिक इतिहासमा एउटा ठूलो पराकम्पनका रूपमा हेरिएको छ। सरकारले यसअघि नै 'जेन-जी' आन्दोलनमा भएको दमन र भ्रष्टाचारबारे छानबिन गर्न उच्चस्तरीय आयोग समेत गठन गरिसकेको छ।

सीआईबीले अब विभागबाट प्राप्त पत्र र प्रारम्भिक प्रमाणका आधारमा नेताहरूको बयान लिने र थप प्रमाणहरू संकलन गर्ने तयारी गरेको छ। यस प्रक्रियाले नेपाली राजनीतिमा कस्तो प्रभाव पार्छ र अनुसन्धान कुन निष्कर्षमा पुग्छ भन्ने विषयलाई अहिले आम नागरिकले निकै चासोका साथ हेरिरहेका छन्।