विद्युतीय सवारी साधनको दुनियाँमा क्रान्ति: BYD ले सार्वजनिक गर्‍यो दोस्रो पुस्ताको 'ब्लेड ब्याट्री'

काठमाडौं ।  इलेक्ट्रिक सवारी (EV) को संसारमा बीवाईडी (BYD) ले फेरि एकपटक ऐतिहासिक छलाङ मारेको छ । कम्पनीले हालै सार्वजनिक गरेको दोस्रो पुस्ताको 'ब्लेड ब्याट्री २.०' (Blade Battery 2.0) र यसलाई सहयोग गर्ने 'फ्ल्यास चार्जिङ' ( Flash Charging) प्रविधिले अटोमोबाइल बजारमा नयाँ तरंग ल्याएको छ । लामो समयदेखि इलेक्ट्रिक गाडी प्रयोगकर्ताहरूले भोग्दै आएको 'चार्जिङको चिन्ता' लाई यो प्रविधिले पेट्रोल वा डिजेल गाडीमा इन्धन भर्ने समयको हाराहारीमा ल्याएर झन्डै अन्त्य गरिदिएको छ ।

​यो नयाँ प्रविधिको मुटुमा बीवाईडीको ‘फ्ल्यासपास’ (FlasgPass) आयन ट्रान्सपोर्ट सिस्टम रहेको छ । कम्पनीले यसअघिका ब्याट्रीहरूमा चार्जिङ गति र ऊर्जा घनत्व ( Energy Density) बीच हुने द्वन्द्वलाई सफलतापूर्वक समाधान गरेको छ । ब्याट्रीभित्रको आन्तरिक प्रतिरोधलाई घटाएर आयनहरूको आवतजावतलाई तीव्र बनाउँदै यो प्रणालीले ब्याट्रीलाई १० देखि ७० प्रतिशतसम्म चार्ज गर्न मात्र ५ मिनेटको समय लिन्छ भने ९७ प्रतिशतसम्म चार्ज हुन जम्मा ९ मिनेट मात्र लाग्छ । विशेष गरी चिसो मौसममा ब्याट्रीले काम नगर्ने वा ढिलो चार्ज हुने समस्यालाई पनि यसले चिरेको छ । माइनस ३० डिग्री सेल्सियसको चरम चिसोमा पनि यो ब्याट्रीले २० देखि ९७ प्रतिशतसम्म चार्ज हुन १२ मिनेटको समय मात्र लिन्छ, जुन निकै प्रभावकारी हो ।

​यद्यपि, यो प्रविधिका फाइदा र चुनौती दुवै पक्ष छन् । सुरक्षाको दृष्टिकोणबाट हेर्दा, बीवाईडीले यसलाई निकै मजबुत बनाएको छ । विभिन्न कडा परीक्षणहरू, जस्तै ‘नेल पेनेट्रेशन’ (नङ छेदन) र चरम तापक्रममा हुने सुरक्षा जाँचहरूमा यो ब्याट्रीले कुनै पनि प्रकारको आगो लाग्ने वा पड्किने खतरा (Thermal Runaway) नदेखाएको कम्पनीको दाबी छ । ५ प्रतिशत बढेको ऊर्जा घनत्वले गाडीको माइलेजमा थप वृद्धि गराएको छ, जसका कारण अहिलेका नयाँ मोडलहरू १००० किलोमिटरभन्दा बढीको रेन्ज दिन सक्षम भएका छन् ।

​यसको अर्को पाटो, अर्थात् चुनौतीहरूलाई नजरअन्दाज गर्न मिल्दैन । यो ‘फ्ल्यास चार्जिङ’ को पूर्ण गति र फाइदा लिनका लागि बीवाईडीकै विशेष १,५०० किलोवाट क्षमताको चार्जर आवश्यक पर्छ । यद्यपि यो ब्याट्रीले सामान्य चार्जिङ स्टेशनमा पनि अरू ब्याट्रीको तुलनामा ३० देखि ५० प्रतिशत छिटो चार्ज गर्न सक्छ, तर अल्ट्रा-फास्ट चार्जिङको अनुभव पाउन विशेष पूर्वाधारकै खाँचो पर्छ । अर्कोतर्फ, ब्याट्रीको ‘सेल-टु-प्याक’ संरचनाले गर्दा यसको मर्मत सम्भार अलि जटिल र महँगो हुन सक्छ, किनकि सानो समस्या आए पनि पूरै ब्याट्री प्याकलाई हेर्नुपर्ने हुन्छ । थपमा, यो प्रविधि भर्खरै सार्वजनिक भएकाले यसको दीर्घकालीन प्रभाव र मर्मत खर्चका बारेमा अझै विस्तृत अनुसन्धान आवश्यक छ ।

​समग्रमा, बीवाईडीको यो कदमले इलेक्ट्रिक सवारीको संसारमा एउटा नयाँ मानक खडा गरेको छ । यदि कम्पनीले आफ्नो चार्जिङ नेटवर्कलाई विश्वभर विस्तार गर्न सक्यो भने, यो प्रविधिले परम्परागत इन्धनबाट चल्ने गाडीहरूलाई विस्थापित गर्न ठूलो भूमिका खेल्नेछ। अहिलेका लागि, यो प्रविधिले अटोमोबाइल क्षेत्रमा ‘कम तौल, उच्च क्षमता र तीव्र गति’ को नयाँ युगको सुरुवात गरेको छ भन्न सकिन्छ ।