नेपालको बाह्य क्षेत्र सुदृढ, फागुन मसान्तसम्म साढे १४ खर्ब विप्रेषण भित्रियो

नेपाली अर्थतन्त्रको मेरुदण्डका रूपमा रहेको विप्रेषण (रेमिट्यान्स) आप्रवाहमा चालु आर्थिक वर्षको फागुन मसान्तसम्म उल्लेख्य सुधार देखिएको छ। नेपाल राष्ट्र बैंकले सार्वजनिक गरेको ताजा तथ्याङ्कअनुसार समीक्षा अवधिमा विदेशमा रहेका नेपालीहरूले कुल १४ खर्ब ४९ अर्ब ६५ करोड रुपैयाँ बराबरको रकम स्वदेश पठाएका छन्। यो गत वर्षको सोही अवधिको तुलनामा ३७.७ प्रतिशतको उच्च वृद्धि हो, जबकि अघिल्लो वर्ष यस्तो वृद्धिदर मात्र ९.५ प्रतिशतमा सीमित थियो। विशेषगरी फागुन महिनामा मात्रै एक खर्ब ८८ अर्ब ६४ करोड रुपैयाँ रेमिट्यान्स भित्रिएको देखिन्छ, जुन अघिल्लो वर्षको सोही महिनाको तुलनामा करिब ३७ अर्बले बढी हो।

अमेरिकी डलरको सञ्चितिमा पनि यसको सकारात्मक प्रभाव देखिएको छ। डलरमा विप्रेषण आप्रवाह ३१ प्रतिशतले वृद्धि भई १० अर्ब १५ करोड पुगेको छ, जसले मुलुकको विदेशी विनिमय सञ्चितिमा बलियो टेवा पुर्‍याएको छ। यसैगरी, खुद ट्रान्सफर (खुद द्वितीय आय) पनि १५ खर्ब ९१ अर्ब ६६ करोड पुगेको बैंकको विवरणमा उल्लेख छ। यो तथ्याङ्कले मुलुकको आयको मुख्य स्रोतका रूपमा वैदेशिक रोजगारीको योगदान अझै विस्तार भइरहेको सङ्केत गर्दछ।

वैदेशिक रोजगारीका लागि जाने नेपालीहरूको तथ्याङ्क हेर्दा नयाँ श्रम स्वीकृति लिनेको सङ्ख्यामा केही गिरावट आए पनि पुनः श्रम स्वीकृति लिनेको सङ्ख्या भने बढेको पाइएको छ। समीक्षा अवधिमा दुई लाख ७३ हजारभन्दा बढीले नयाँ श्रम स्वीकृति लिएका छन् भने साढे दुई लाखभन्दा बढीले पुनः स्वीकृति गराएका छन्। यसरी श्रम शक्ति बाहिरिने क्रम जारी रहँदा एकातिर मुलुकमा रेमिट्यान्सको चाप बढेको छ भने अर्कोतिर शोधनान्तर स्थिति र चालू खातामा ऐतिहासिक सुधार देखिएको छ।

राष्ट्र बैंकका अनुसार मुलुकको चालू खाता पाँच खर्ब ५२ अर्ब ८५ करोड रुपैयाँले बचतमा रहेको छ, जुन अघिल्लो वर्षको तुलनामा दोब्बरभन्दा बढीको वृद्धि हो। यस्तै, शोधनान्तर स्थिति ६ खर्ब ५८ अर्ब ३५ करोडले बचतमा रहनुले नेपाली अर्थतन्त्रको बाह्य क्षेत्र निकै बलियो र सुविधाजनक अवस्थामा पुगेको पुष्टि गर्दछ। यसका साथै प्रत्यक्ष वैदेशिक लगानीतर्फ पनि सुधारको सङ्केत देखिएको छ, जहाँ फागुन मसान्तसम्म १० अर्ब ८४ करोड रुपैयाँ इक्विटीका रूपमा भित्रिएको छ। समग्रमा, बाह्य क्षेत्रका यी परिसूचकहरूले अर्थतन्त्रमा तरलता र स्थायित्वको सकारात्मक माहोल सिर्जना गरेका छन्।